ISO 9001:2026
Evolutie, geen revolutie
De nieuwe ISO 9001:2026 komt eraan (verwachte publicatie najaar 2026) en de eerste vraag die ik vrijwel altijd krijg is: moet alles weer op de schop?
Het korte antwoord: nee.
De herziening van 2026 is namelijk fundamenteel anders dan die van 2015. Waar de stap naar 2015 een echte systeemwijziging was, is 2026 vooral een verdieping en aanscherping van wat organisaties al doen.
Wat verandert er wel in ISO 9001:2026?
Context wordt scherper en actueler
De norm vraagt expliciet om te beoordelen of klimaatverandering een relevante factor is binnen de context van de organisatie. Dit is geen extra milieueis, maar een logische doorontwikkeling van de bestaande contextanalyse.
Risico’s en kansen worden los van elkaar gestuurd
In plaats van één gecombineerde benadering maakt de norm nu duidelijk onderscheid tussen risico’s en kansen. Dat betekent dat organisaties niet alleen moeten voorkomen, maar ook actief moeten verbeteren en benutten.
Leiderschap en cultuur krijgen meer nadruk
De norm legt expliciet de focus op kwaliteitscultuur en ethisch gedrag. Daarmee verschuift de aandacht van formele betrokkenheid naar zichtbaar leiderschap in de praktijk.
Leiderschap en cultuur krijgen meer nadruk
De norm legt expliciet de focus op kwaliteitscultuur en ethisch gedrag. Daarmee verschuift de aandacht van formele betrokkenheid naar zichtbaar leiderschap in de praktijk.
Breder kijken naar de keten
Niet alleen uitbestede processen, maar alle extern geleverde producten en diensten vallen nadrukkelijker binnen de scope. Leveranciersbeheersing wordt daarmee inhoudelijk breder.
Kleine tekstwijzigingen met impact
Wijzigingen zoals ‘gedocumenteerd’ naar ‘beschikbaar hebben’ lijken klein, maar sturen op minder papier en meer aantoonbare werking van het systeem.
Wat verandert er niet?
De bekende High Level Structure (HLS) blijft inhoudelijk herkenbaar, maar wordt binnen ISO inmiddels aangeduid als de Harmonized Structure (HS). De opbouw van de norm en de hoofdstukindeling blijven daarmee grotendeels gelijk, met beperkte tekstuele en inhoudelijke aanscherpingen. Ook blijven de uitgangspunten zoals de PDCA-cyclus en risicogericht denken ongewijzigd.
Wat betekent ISO 9001:2026 voor jouw organisatie?
De overgangsperiode zal naar verwachting circa drie jaar bedragen. Voor organisaties met een goed werkend systeem zijn de aanpassingen beperkt.
De echte verandering zit niet in nieuwe procedures, maar in een scherper systeem:
- beter onderbouwd
- actueler
- en aantoonbaar werkend in de praktijk
Conclusie
ISO 9001:2026 maakt een duidelijke stap van ‘heb je het geregeld?’ naar ‘werkt het ook echt?’.
Voor organisaties betekent dit minder nadruk op vastleggen en meer op functioneren. En dat is uiteindelijk waar kwaliteitsmanagement voor bedoeld is.
Mijn aanpak bij ISO 9001:2026
Ik help organisaties pragmatisch bij het bepalen wat echt aangepast moet worden, de integratie met ISO 9001:2026, de voorbereiding op audits en het voorkomen van onnodige complexiteit. Altijd met dezelfde vraag: wat voegt dit toe in de praktijk en hoe blijft het werkbaar op de werkvloer?