ISO 9001 verandert:
wat heb je straks te doen?

ISO 9001 verandert: wat heb je straks écht te doen?

ISO 9001 gaat weer op de schop. De nieuwe versie heet ISO 9001:2026 en wordt naar verwachting gepubliceerd in oktober of november 2026. Op dit moment is de norm nog in concept (DIS).
De belangrijkste vraag die ik van klanten krijg is simpel:

“Moet ik straks weer van alles aanpassen?”

Het korte antwoord: nee, niet veel. Maar er zijn wel een paar punten waar je aandacht aan moet geven. Hieronder lees je wat er verandert – en vooral wat dat praktisch betekent.

Waarom wordt ISO 9001 aangepast?

De huidige versie (2015) is bijna tien jaar oud. In die tijd is er genoeg veranderd:

  • organisaties worden sneller en flexibeler;
  • processen zijn steeds digitaler;
  • duurzaamheid en klimaat spelen een grotere rol;
  • klanten en toezichthouders kijken kritischer mee.

ISO past normen regelmatig aan om ze werkbaar en actueel te houden. Daarbij is bewust gekozen voor kleine, gerichte wijzigingen.

Wat voor verandering is ISO 9001:2026?

ISO 9001:2026 is geen grote verbouwing

  • dezelfde hoofdstukindeling;
  • dezelfde PDCA‑cyclus;
  • risico‑denken blijft gewoon bestaan;
  • bruikbaar voor MKB én grotere organisaties.

Nieuw is vooral dat dingen duidelijker worden uitgelegd, niet dat er veel bij komt.

     

     

    Het belangrijkste aandachtspunt: kwaliteitscultuur en gedrag

     

    Directie moet dit zichtbaarder maken (hoofdstuk 5.1)

     

    De grootste inhoudelijke verandering zit in leiderschap.
    In ISO 9001:2026 staat expliciet dat de directie verantwoordelijk is voor:

    • het bevorderen van een kwaliteitscultuur;
    • ethisch gedrag binnen de organisatie.

    Dat klinkt zwaar, maar in de praktijk betekent het vooral:

    • laten zien wat je belangrijk vindt;
    • zeggen wat wel en niet acceptabel is;
    • kwaliteit niet alleen “iets van het systeem” laten zijn.

    Geen extra procedure nodig. Auditors gaan vooral kijken naar:
    is dit geloofwaardig en zichtbaar?

     

    Medewerkers moeten dit herkennen (hoofdstuk 7.3)

     Medewerkers hoeven geen ISO‑expert te zijn, maar ze moeten wel weten:

    • hoe er bij jullie gewerkt wordt;
    • wat “normaal gedrag” is;
    • dat kwaliteit en eerlijk handelen serieus genomen worden.

    Als iemand dat gewoon kan uitleggen, zit je meestal al goed.

     

    Werkomgeving en cultuur horen bij elkaar (hoofdstuk 7.1.4)

     De norm legt nu expliciet een link tussen:

    • werkdruk en stress;
    • psychologische veiligheid;
    • cultuur en gedrag.

     

    In audits zie je dit terug in vragen als:

    • “Kun je fouten bespreken?”
    • “Is er ruimte om problemen te melden?”
    • “Wordt hier geleerd of afgerekend?”

    Dat gaat dus meer over praktijk dan papier.

     

    Klimaatverandering: beoordeeld, niet ‘opgetuigd’

     Context van de organisatie (hoofdstuk 4.1)

     Je moet nu expliciet nagaan:

    • of klimaatverandering voor jou relevant is;
    • en zo ja: op welke manier.

     Dat kan heel eenvoudig zijn:

    • relevant → kort toelichten;
    • niet relevant → gemotiveerd vastleggen.

    Niemand verwacht dat je ineens duurzaamheidsbeleid schrijft als dat niet bij je organisatie past.

     

    Belanghebbenden (hoofdstuk 4.2)

     Ook bij belanghebbenden (klanten, opdrachtgevers, overheid) mag klimaat een rol spelen.
    Weer geldt: nadenken en onderbouwen is voldoende.

     

    Risico’s en kansen zijn nu netjes gescheiden

     In ISO 9001:2015 zaten risico’s en kansen samen in één hoofdstuk. Dat is nu opgesplitst:

    • risico’s: wat kan misgaan?
    • kansen: waar kunnen we verbeteren?

    Inhoudelijk doe je waarschijnlijk al hetzelfde.
    De norm vraagt vooral om iets duidelijker uitleggen wat je doet.

     

    Veranderingen beter doordenken (hoofdstuk 6.3)

     Veranderingen moeten iets beter worden doordacht:

    • waarom doen we dit?
    • wie moet dit weten?
    • hoe checken we of het werkt?

    Geen ingewikkelde change‑procedures, maar even stilstaan in plaats van alleen doorrennen.

     

    Meer uitleg in de norm, geen extra eisen

     De bijlage (Annex A) is flink uitgebreid.
    Dat is vooral prettig:

    • meer uitleg;
    • minder interpretatieverschil;
    • geen nieuwe verplichtingen.

    Kortom: handiger voor de praktijk.

     

    Wat blijft zoals het was?

     Ook belangrijk om te weten:

    • geen extra documenten;
    • geen nieuwe verplichte procedures;
    • bestaande systemen blijven bruikbaar.

     

    Planning: wanneer moet je iets doen?

     De huidige planning:

    • publicatie: najaar 2026;
    • overgangsperiode: waarschijnlijk 2 of 3 jaar.

    Omdat de wijzigingen beperkt zijn, verwacht ik geen zware overgang – mits je er niet pas op het laatste moment naar kijkt.

     

    Wat raad ik praktisch aan?

     Heel simpel:

    1. bekijk je contextanalyse (klimaat meenemen);
    2. kijk kritisch naar leiderschap en cultuur (doen we wat we zeggen?);
    3. check of risico’s én kansen logisch zijn uitgewerkt;
    4. gebruik audits alvast als voorbereidingsmoment.

    Meer hoeft het meestal niet te zijn.

     

    Hulp nodig? Dan hou ik het ook praktisch

     Ik help organisaties zonder dikke rapporten, maar met:

    • een GAP‑check;
    • vertaling naar wat een auditor écht verwacht;
    • voorbereiding op audits en hercertificatie;
    • integratie met ISO 14001 en ISO 45001.

    Wil je even sparren of ISO 9001:2026 voor jullie werk gaat opleveren (of juist niet)?


    Bel of mail gerust. Dan kijken we er pragmatisch naar.